Uitleg over diverse materialen gebruikt in sieraden en horloges

Goud

Goud is van oorsprong het enige geelkleurige metaal dat in ertsvorm in goudmijnen gedolven wordt. Nadat het gedolven goud zo heet gemaakt wordt dat het smelt en daardoor de vuiligheid (steen en ander metalen ) bovenop het gesmolten goud drijven en deze kan worden afgeroomd blijft zuiver goud over. Zuiver goud is 24 karaat goud. Dit is een zacht materiaal, waar je met je vinger een deukje in kan maken en dus nog ongeschikt om kwalitatieve sieraden van te maken. Door hardere geel kleurige metalen toe te voegen aan het goud wordt de legering (een mengsel van metalen) harder en sterk genoeg om sieraden van te maken.

Bijna alle in Nederland verkochte gouden sieraden zijn 14 karaat goud. 14 karaat betekent dat 14/24 ofwel 58,5 % van het sieraad is goud en 41,5 % andere metalen.

Luxere merksieraden zijn soms van 18 karaat goud gemaakt , dat 18/24 ofwel 75.0% van het sieraad puur goud is en 25% toegevoegd metaal als hardmaker.

Bij 8 karaat is dat dan 8/24 oftewel 33.3% goud en 67,7 % hardmaker. In deze legering is dus meer onedel dan edelmetaal aanwezig. Hierdoor mag 8 karaat goud in Nederland niet verkocht worden als goud, maar als een goud legering!

Bij 9 karaat is dat 9/24 oftewel 37,5% goud en 62,5% hardmaker. Ook in deze legering is er dus meer onedel dan edelmetaal aanwezig. Hierdoor mag ook 9 karaat goud in Nederland niet verkocht worden als goud, maar als een goud legering!

De percentages (karaatsaanduidingen) staan als het goed is altijd in gouden sieraden als respectievelijk 750, 585, 333 en 375.

Witgoud

Witgoud bestaat eigenlijk niet. Door het gele goud met witte metalen te mengen zal de kleur van het goud ook witter worden, maar helaas zal nog steeds een lichte gele kleur hebben. Door over deze legering ( mengsel van metalen) een laagje rhodium aan te brengen krijgt witgoud zijn prachtige ijzige witte kleur. Witgoud is duurder dan geelgoud doordat rhodium kostbaar is. Soms heeft witgoud een strakke staalkleurige uitstraling. Dit zie je wel bij relatieringen. Dit komt door het materiaal palladium toe te voegen. Een kostbaar edelmetaal die scheikundig bij platina in de buurt komt.

Roodgoud

Roodgoud wordt net als witgoud nergens op de wereld gevonden. Door aan het zuivere goud als hardmaker rode metalen toe te voegen zoals bijvoorbeeld koper zal de kleur van het goud ook roder worden. Roodgoud heeft een warme kleur. Goud kan niet oxideren (reageren met zuurstof waardoor het zwart uitslaat) en de natuurlijke glans blijft bestaan. Dit wil echter niet zeggen dat het sieraad niet hoeft te worden gepoetst, er vormt zich een minder goed zichtbaar laagje wat de glans sterk doet afnemen. Ook zullen er door het dragen kleine soms bijna niet zichtbare krasjes ontstaan (slijtage) waardoor de glans minder wordt.

Zilver

Zilver is het meest populaire edelmetaal. Het heeft een lange levensduur. De belangrijke kenmerken van zilver zijn: goede geleiding van elektriciteit en warmte, een goede lichtreflectie en zilver werkt desinfecterend. Zilver is minder zwaar, maar in de pure vorm harder dan puur goud. Hierdoor hoeven er minder andere materialen toegevoegd te worden dan bij goud om het sterk te maken. Vandaar dat het meest gebruikte zilvergehalte, het zogenaamde 1e gehalte zilver, 92,5 % puur zilver bevat. Maar als je 14 karaat goud (585) vergelijkt met 1e gehalte zilver (925), dan is zilver juist weer zachter. Dit komt dus door de toegevoegde materialen bij 14 karaat goud. Zilver is door een zilversmid goed te bewerken, aangezien zilver een aardig taai metaal is. Het laat zich makkelijk vervormen, Vrijwel alle sieraden kunnen uit zilver vervaardigd worden: armbanden, ringen, horloges enzovoorts.

Zilver wordt onderverdeelt in 925/1000 = 1e gehalte zilver, ook wel sterling zilver genoemd, 835/1000 = 2e gehalte zilver, en 800/1000 = 3e gehalte zilver.

Platina

Platina is een van de meest kostbare edelmetalen ter wereld. Een van de redenen dat dit edele metaal zo kostbaar is, is de zeer hoge smelttemperatuur. Echter niet alleen de hoge smelttemperatuur is verantwoordelijk voor de hoge prijs, ook het feit dat platina veel minder gevonden wordt dan goud en zilver en een specialistische bewerking vereist (het is ook nog eens veel harder) maakt dat platina duurder is dan de andere edelmetalen zoals goud en zilver. Ook Platina wordt niet zuiver verwerkt, maar een gehalte van 95 % (950) is het wel bijna zuiver. Platina is zeer lastig te repareren, vanwege het hoge smeltpunt.

(Edel) Staal

Dit in de juweliersbranche gebruikte staal is hoog gelegeerd staal. Het bestaat uit ijzer, koolstof en ten minste 5% aan andere materialen, zoals chroom en nikkel. Chroom zorgt ervoor dat er een onzichtbaar oxidelaagje ontstaat op het bestek dat de rest van het metaal beschermt tegen verdere corrosie. De nikkel zorgt ervoor dat het bestek niet magnetisch wordt. Dit geldt ook voor de sieraden en horloges. Door de voortschrijdende techniek is het steeds beter mogelijk staal te vervormen. Echter solderen zoals bij goud en zilver kan niet. Een stalen ring is dan ook niet te vermaken naar een andere maat.

Titanium

Titanium wordt net als staal gebruikt voor zowel horloges als sieraden. Titanium is een metaal met zeer hoge massa- sterkteverhouding. Dit wil zeggen dat hoewel titanium zeer licht in gewicht is, het toch zeer sterk is. Een andere zeer positieve eigenschap van titanium is dat het anti-allergisch is. Niemand heeft een allergische reactie door titanium. De kleur van titanium is wat donkerder dan zilver. Net als staal is titanium ook niet te repareren. Het is niet te solderen, en ringen zijn niet te vermaken.

Edelstenen

Diamant

De meest voorkomende edelsteen in sieraden is de diamant. Diamant is de hardste steensoort op aarde. Hierdoor kan het materiaal alleen met hetzelfde materiaal bewerkt worden. Het bewerken van een diamant is erg bewerkelijk en omslachtig, waardoor deze edelsteen nog kostbaarder wordt. Ook zijn er verschillende soorten slijpvormen mogelijk bij een diamant, namelijk de (meest voorkomende) Briljant slijpvorm, marquise slijpvorm, peer slijpvorm, ovale slijpvorm, roos slijpvorm, emeraude slijpvorm, baquette slijpvorm en de mode slijpvorm, waar diverse fantasie slijpvormen onder vallen. Ook kunnen diamanten op verschillende manieren gezet worden.

De waarde van een diamant wordt door verschillende factoren bepaald, namelijk gewicht, zuiverheid, kleur en slijpsel.

Het gewicht van een diamant wordt uitgedrukt in karaat (ct.) in plaats van in grammen. Maar om toch een idee te geven van hoeveel karaat een gram is, 1 karaat edelsteen komt overeen met 0,2 gram. 1 karaat wordt onderverdeeld in honderd punten. De prijs van een diamant neemt aanzienlijk toe ten opzichte van het gewicht. Dit betekent dus dat een diamant van 10 punten een hogere waarde heeft dan twee diamanten van elk 5 punten. Dit heeft uiteraard alles te maken met de zeldzaamheid van de diamant.

De zuiverheid van een diamant wordt gezien als de meest bepalende factor voor het vaststellen van de waarde van de steen. Toch zijn alle vier de factoren een belangrijke rol. De hoogste graad van zuiverheid wordt bepaald door de afwezigheid van interne en externe insluitsels. Interne insluitsels zijn bepaalde natuurlijke karakteristieken waardoor de edelstenen zich ten opzicht van elkaar kenmerken. Externe insluitsels kunnen, door de bewerking van het materiaal, door de mens zijn toegebracht. Een diamant is loepzuiver wanneer er met een 10x vergrotende loep geen insluitsels waarneembaar zijn.

De kleur van een diamant kan het beste geoordeeld worden bij indirect daglicht of met een daglichtlamp op een ondergrond van wit, niet reflecterend papier.

Niet alleen de slijpvorm is van belang bij de waardebepaling van de diamant, het slijpsel is mede bepalend voor de eindwaardering. Hiermee wordt bedoeld de verhouding van de hoeken en slijpvlakken ten opzichte van de ronding en ten opzichte van elkaar. Een diamant die te diep of te plat is geslepen zal, ondanks zijn natuurlijke schoonheid van zuiverheid en kleur, de volmaakte reflectie en speling van het licht op deze manier moeten missen.

Saffier

Saffier is een mooie donkere blauwe steen die zeer goed combineert met diamant. Verreweg het grootste gedeelte van de tegenwoordig verwerkte blauwsaffier is bewerkt. Door middel van warmtebehandeling is men nu in staat, om van een mindere korund een mooie saffier te maken. Saffier kan niet goed tegen verhitting, hierdoor kan de kleur minder worden, of zelfs van kleur veranderen. Ook chemicaliën die bij reparaties gebruikt worden, zoals boorzuur, hebben een slechte invloed op een saffier.

Robijn

Robijn heeft een heel andere kleur dan blauwsaffier. Robijn heeft een kenmerkende zeer heldere kleur rood. Ook robijn is in bijna alle gevallen bewerkt zodat de kleur beter tot uitdrukking komt. Ook voor robijn geldt dat soldeerchemicaliën de steen kunnen verpesten.

Smaragd

De smaragd is goed geschikt voor ringen. Met een hardheid van 7,5 op de schaal van Mohs is de steen hard genoeg om niet te zeer te beschadigen. De heldere groene kleur is karakteristiek voor smaragd. Om een optimale kleur te krijgen, worden de smaragden eigenlijk altijd bewerkt met olie of kunsthars. Smaragd kan zeer slecht tegen zuren en kan niet tegen verhitting.

Granaat

Granaat zien we veel terug in oudere sieraden, alhoewel het nog steeds ook in nieuwe sieraden gebruikt wordt. De kleur varieert een beetje, maar neigt naar donker roodbruin. Een kwalitatief goede granaat kan goed verhit worden, maar hevige temperatuurschommelingen doen de steen knappen.

Zirkonia

Zirkonia is in alle kleuren van de regenboog te krijgen, het heeft een hardheid van 8,5 en dat maakt het zeer geschikt om in alle soorten sieraden te verwerken. Het kan tegen verhitting, en laat zich makkelijk zetten. Een zeer goed (koop) alternatief dus voor echte edelstenen. Zirkonia's vallen onder de zogenaamde synthetische stenen. Synthetische stenen zijn geen stenen, maar door de mens vervaardigde producten, die gemaakt worden tere vervanging en/of aanvulling van natuurlijke edelstenen. De zirkonia is daar het bekendste voorbeeld van. Maar bijna alle andere stenen zijn ook kunstmatig te krijgen (vaak dan zirkonia of glas op kleur gemaakt).

Parels

Een parel is natuurlijk geen edelsteen, maar een product van een weekdier. Met name de zoutwaterparels zijn zeer geschikt om in ringen te gebruiken. Ook al heeft een parel geen natuurlijke hardheid, vanwege een enorme hoeveelheid taaie laagjes blijft de ring toch lang mooi. Een parel kan zeer slecht tegen zuren.

Bloedkoraal

Bloedkoraal, wordt net zoals de parel vaak genoemd in het rijtje van de edelstenen, maar ook bloedkoraal is geen steen. Het is het skelet van de bloedkoraal. Een meestal donkeroranje koraalsoort die leeft in de middellandse zee.

Button Top

Ontvang 5% korting